
Klimaatverandering wordt nog vaak benaderd als een duurzaamheidsvraag-stuk. Maar volgens Rita de Graauw, Coöperatief Directeur Midden-Brabant bij Rabobank, is dat beeld te beperkt. Klimaatrisico’s raken namelijk ook de waarde, financierbaarheid en verzekerbaarheid van vastgoed. Juist daarom is het volgens haar belangrijk dat ondernemers en vastgoedeigenaren zich daar nu al in verdiepen.
In aanloop naar de Collegetour over klimaatrisico’s en vastgoed deelt Rita haar blik op dit vraagstuk. Vanuit Rabobank kijkt zij niet alleen naar maatschappelijke ontwikkelingen, maar ook naar de financiële gevolgen ervan voor bedrijven, panden en bedrijventerreinen.
Risico
Vanuit haar rol kijkt Rita dagelijks naar grote maatschappelijke transities, waaronder energie, wonen en klimaat. Daarbij draait het niet alleen om ambities of beleid, maar ook om de vraag wat die ontwikkelingen financieel betekenen voor bedrijven en vastgoedbezitters. Dat is volgens haar ook logisch. “Een bank kijkt altijd vooruit en is gericht op risico’s mitigeren”, zegt Rita. “Als een pand minder waard wordt, moeilijker te verzekeren is of op termijn minder goed financierbaar wordt, raakt dat niet alleen de eigenaar, maar ook de bank.” Daarmee is klimaatadaptatie niet alleen een duurzaamheidsvraagstuk, maar ook een zakelijk en financieel vraagstuk.
Water
Als het gaat over klimaatrisico’s bij vastgoed, komt één thema steeds terug: water. Dan gaat het met name om hevige piekbuien en wateroverlast. In het publieke debat ligt de nadruk nog vaak op woningen, terwijl bedrijfsvastgoed minstens zo relevant is. Zeker op bedrijventerreinen, waar veel verhard oppervlak ligt en water minder makkelijk de grond in kan.
Juist daar zit een groot risico. “Extreme neerslag kan leiden tot schade aan panden, problemen met funderingen en hogere kosten op de lange termijn. En hoewel veel mensen zo’n bui nog steeds zien als een incident, laat de praktijk iets anders zien. De pieken worden frequenter en heviger.” zegt Rita.
Urgentie
Toch voelen veel ondernemers en vastgoedeigenaren die urgentie nog niet echt. Klimaatverandering is zichtbaar, maar de financiële gevolgen zijn voor veel mensen nog niet direct merkbaar. Rita trekt daarbij een parallel met de ontwikkeling rond energielabels van woningen. “Zolang de consequenties niet concreet zijn in waarde, rente of financiering, blijft beweging vaak uit.”
Voor klimaatadaptatie bij bedrijfsvastgoed is dat kantelpunt nog niet bereikt. Juist daarom is dit het moment om het gesprek te voeren. Niet vanuit doemdenken, maar vanuit verstandig vooruitkijken. Niets doen is ook een keuze, en vaak uiteindelijk de duurdere.
Waarde
Wie nu investeert in aanpassingen, investeert in de toekomstbestendigheid van het pand. Want ook al is niet precies te zeggen wanneer klimaatrisico’s financieel zwaarder gaan meewegen, de richting is wel duidelijk. Een pand dat beter bestand is tegen hitte, wateroverlast en andere klimaateffecten, staat er op termijn simpelweg beter voor dan een pand dat kwetsbaar blijft.
“Je maakt nu misschien kosten, maar bent daarmee later vaak hogere kosten voor,” zegt Rita. “Uitstellen leidt uiteindelijk niet alleen tot meer schade, maar kan er ook voor zorgen dat vastgoed minder aantrekkelijk of minder waard wordt.”
Groen
Een deel van de oplossing ligt opvallend dichtbij. “Bij bestaande bedrijventerreinen begint klimaatadaptatie vaak met vergroenen. Minder verharding, meer groen en meer ruimte om water op te vangen en in de bodem te laten zakken. Dat is niet alleen prettiger voor de omgeving en gezonder voor mensen die er werken, maar ook gewoon noodzakelijk om toekomstige risico’s te beperken” vertelt Rita.
Daarmee verschuift vergroening van iets vrijblijvends naar iets strategisch. Niet alleen mooi meegenomen, maar een maatregel die bijdraagt aan de waarde en weerbaarheid van vastgoed.
Perspectief
Precies dat maakt Rita’s bijdrage aan de Collegetour interessant. Waar klimaatadaptatie nog vaak in de groene hoek wordt geplaatst, brengt zij nadrukkelijk het bankperspectief in. Hoe kijkt een bank naar deze ontwikkeling? Welke risico’s ziet zij? En wat kan dat in de toekomst betekenen voor ondernemers en vastgoedeigenaren?
Dat perspectief helpt om het onderwerp concreter te maken. Niet alleen als maatschappelijke opgave, maar ook als iets dat direct raakt aan de bedrijfsvoering en de waarde van het pand.
Collegetour
Waarom zouden ondernemers en vastgoedeigenaren juist nu naar de Collegetour moeten komen? Op dat punt is Rita helder. “Als je op de centen let, dan moet je hier nu iets doen”, zegt ze. En liever niet pas op het moment dat het stormt.
Juist daarom belooft deze Collegetour meer te worden dan een gesprek over klimaat en vastgoed. Het wordt ook een gesprek over risico’s, timing en toekomstbestendig ondernemen.
Meer nieuws
In gesprek met Enexis en TenneT over netcongestie
De druk op het elektriciteitsnet neemt toe. Ook ondernemers krijgen steeds vaker te maken met netcongestie. Uitbreiden, verduurzamen of elektrificeren is daardoor niet altijd vanzelfsprekend. Toch zijn er vaak meer mogelijkheden dan je denkt. Op woensdag 16 september 2026 organiseert VNO-NCW Brabant Zeeland, samen met Enexis en TenneT, de bijeenkomst Ondernemen in tijden van netcongestie bij LAB 0.73 in Den Bosch. Tijdens deze bijeenkomst gaan ondernemers in gesprek met Omar Karimian van Enexis en Eugène Baijings van TenneT over de actuele ontwikkelingen op het elektriciteitsnet en de gevolgen voor bedrijven. Wat kun je de komende jaren verwachten? Welke ruimte is er nog binnen
Ontdek circulaire kansen binnen jouw bedrijf. Doe mee met de pelotonaanpak
Binnen Grote Oogst werken we samen aan toekomstbestendige bedrijventerreinen. Circulariteit is daar een belangrijk onderdeel van. Want slimmer omgaan met grondstoffen, materialen en reststromen is niet alleen goed voor het milieu, maar kan ook bijdragen aan lagere kosten, minder verspilling en nieuwe kansen voor samenwerking. De afgelopen periode zijn er al verschillende gesprekken gevoerd met bedrijven op Rietvelden, De Vutter en Ertveld. Zo bezocht Jacklien Quirijnen, namens het Grote Oogst Programma onder andere Hamer Infra, CWS Hygiëne, BIM, StageLight, Holweg en HKS. Tijdens deze bezoeken werd gekeken naar de praktijk van het bedrijf: welke materialen worden gebruikt, welke reststromen komen vrij, waar zitten
Collectieve inzamelronde afval
Kosteloos afval laten ophalen bij jouw bedrijf Ondernemersvereniging RIVU organiseert samen met gemeente ’s-Hertogenbosch meerdere collectieve inzamelrondes. Tijdens deze rondes halen we gratis stapelbare pallets en elektronica op alle bedrijventerreinen in Den Bosch. Zo zorgen we samen voor minder afval, meer hergebruik en een circulaire economie. Meld je eenvoudig aan via het formulier hieronder Wat is de collectieve inzamelronde? Tijdens de collectieve inzamelronde komen professionele inzamel- en verwerkingspartners kosteloos bij je langs om afvalstromen op te halen die vaak blijven liggen of onnodig worden opgeslagen. De inzamelronde is onderdeel van het programma Grote Oogst en bedoeld om ondernemers te ontzorgen én grondstoffen opnieuw
Subsidies voor duurzaam ondernemen in ’s-Hertogenbosch: dit zijn de actuele mogelijkheden
Werk je aan energiebesparing, verduurzaming van je pand, klimaatadaptatie, duurzame mobiliteit of circulariteit? Dan zijn er vaak meer subsidiemogelijkheden dan je misschien denkt. Alleen… het aanbod verandert regelmatig en de regelingen zijn verspreid over verschillende loketten. Om ondernemers op weg te helpen, heeft de gemeente ’s-Hertogenbosch een actueel overzicht samengesteld van subsidieregelingen voor duurzaam ondernemen. In dit interactieve overzicht vind je onder andere mogelijkheden op het gebied van: energiebesparing energietransitie klimaatadaptatie duurzame mobiliteit circulariteit Denk bijvoorbeeld aan fiscale regelingen zoals EIA en MIA/Vamil, subsidies voor warmtepompen en isolatie, ondersteuning bij flexibel elektriciteitsgebruik, klimaatadaptieve maatregelen of circulaire innovatieprojecten. Van inzicht naar
































