‘Wie pas begint met circulariteit als het echt moet, is misschien al te laat’

Circulair ondernemen klinkt voor veel bedrijven als iets voor later. Iets wat tijd en geld kost, terwijl de dagelijkse werkzaamheden gewoon doorgaan. Maar volgens Mattijs Bouwmans van InduSym laten ondernemers daarmee kansen liggen. Kansen om kosten te besparen, nieuwe klanten aan te trekken en minder afhankelijk te worden van schaarse grondstoffen. Tijdens de Collegetour Circulariteit op 18 november laat hij zien waarom het loont om nu al in actie te komen.

Van afval naar een nieuw verdienmodel

Wat voor het ene bedrijf afval is, kan voor een ander bedrijf een waardevolle grondstof zijn. Toch weten ondernemers vaak niet welke materialen er bij hun buren vrijkomen. En juist daar liggen volgens Mattijs veel kansen.

Vanuit InduSym helpt hij bedrijven om die mogelijkheden te ontdekken. Met behulp van data wordt onderzocht welke reststromen bedrijven hebben en waar vraag is naar bepaalde materialen. Maar met alleen data kom je er niet.

“Als je dit samen met je keten of met bedrijven op een bedrijventerrein doet, ontstaan er nieuwe, creatieve ideeën. Om restafval te verminderen, alternatieve grondstoffen te gebruiken en kennis te delen over bijvoorbeeld nieuwe wetgeving.”

Volgens Mattijs hoeft dat niet ingewikkeld te zijn. Door regelmatig bij elkaar te komen en ervaringen uit te wisselen, ontstaan vaak al nieuwe ideeën. Soms begint dat met iets eenvoudigs als het gezamenlijk inzamelen of hergebruiken van pallets. Vanuit zulke kleine stappen kunnen grotere samenwerkingen ontstaan.

Hout dat anders wordt verbrand, krijgt nieuwe waarde

Dat circulariteit ook financieel interessant kan zijn, blijkt uit een voorbeeld uit de praktijk. Een interieurbouwer onderzocht of er alternatieven waren voor het hout dat het bedrijf normaal gesproken inkocht. Daarbij kwam hout in beeld dat anders mogelijk zou worden verbrand.

Door dat hout opnieuw te bewerken, kan het worden gebruikt voor onder andere tafels en wandpanelen. Het resultaat? Een bruikbaar materiaal met een lagere milieu-impact, dat bovendien goedkoper kan zijn dan nieuw hout.

“Ze zijn zelf gaan onderzoeken of er alternatieven zijn. Nu plukken ze daar de vruchten van. Het hout dat normaal wordt verbrand, blijkt heel goed bruikbaar en heeft lagere kosten. Dat kunnen ze ook weer goed verkopen aan hun klanten.”

Het laat zien dat circulair ondernemen meer kan opleveren dan alleen minder afval. Het kan ook leiden tot lagere kosten, nieuwe producten en extra opdrachten.

Ook op andere plekken ontstaan zulke initiatieven. Zo wordt onderzocht of transparante verpakkingsfolie van verschillende bedrijven via een bestaande verwerkingsketen opnieuw kan worden gebruikt. En in Helmond wordt gekeken naar gezuiverd kanaalwater als alternatief voor drinkwater in bedrijfsprocessen.

Waarom wachten een risico is

Toch merkt Mattijs dat circulariteit bij veel ondernemers nog geen prioriteit krijgt. Niet omdat ze ertegen zijn, maar omdat de dagelijkse bedrijfsvoering alle aandacht vraagt. Bovendien zijn de financiële voordelen niet altijd direct zichtbaar en zorgt onduidelijke wetgeving soms voor onzekerheid.

Dat begrijpt hij. Maar wachten tot verandering noodzakelijk wordt, brengt volgens hem ook risico’s met zich mee.

“Als je pas over twee of drie jaar begint om je product of productieproces geschikt te maken voor bijvoorbeeld gerecyclede kunststof, ben je denk ik gewoon te laat.”

Bedrijven die nu al onderzoeken welke alternatieve grondstoffen ze kunnen gebruiken, bouwen volgens hem een voorsprong op. Bovendien worden ze minder afhankelijk van leveranciers uit bijvoorbeeld China. En met een circulair product kunnen ze zich onderscheiden van concurrenten.

Circulariteit hoeft geen verplicht nummer te zijn

Mattijs wil ondernemers vooral meegeven dat circulair ondernemen niet alleen draait om regels, verplichtingen en duurzaamheidsdoelen. Het kan ook gewoon leuk zijn.

“Ik denk dat het aanzet tot een andere manier van nadenken over je huidige bedrijfsvoering. Dat kan ook hartstikke leuk zijn.”

Hij ziet dat bijvoorbeeld bij bedrijven die kunststofproducten maken. Ondernemers zijn trots op wat ze produceren, maar merken tegelijkertijd dat kunststof vaak een negatief imago heeft. Door te onderzoeken hoe ze meer gerecycled materiaal kunnen gebruiken, ontstaan nieuwe mogelijkheden om hun producten te verbeteren en hun verhaal richting klanten te versterken.

En dat wordt steeds belangrijker. Ook opdrachtgevers kijken vaker naar de herkomst van materialen en de milieu-impact van producten.

‘Begin met een paar uur per maand’

Tijdens de Collegetour Circulariteit op 18 november staan de zakelijke kansen van circulair ondernemen centraal. Ondernemers delen praktijkvoorbeelden en laten zien hoe circulaire verdienmodellen naast hun bestaande bedrijfsvoering kunnen bestaan.

Mattijs hoopt vooral dat bezoekers ontdekken dat ze niet meteen hun hele bedrijf hoeven te veranderen.

“Het begint met een aantal uur per maand tijd maken om na te denken: wat is mijn huidige product? Bestaat daar ook een circulair alternatief voor? En zo ja, wie is daar dan de klant voor? Hoe krijg je die klant mee?”

Zijn belangrijkste boodschap aan ondernemers is dan ook om zich te laten inspireren door bedrijven die al stappen hebben gezet.

“Ik hoop dat ondernemers niet alleen met inspiratie naar buiten lopen, maar ook met het bewijs dat een circulair verdienmodel kan bestaan. Dat er bedrijven zijn die daar nu al geld mee verdienen.”

Want circulair ondernemen hoeft geen extra kostenpost te zijn. Het kan juist nieuwe zakelijke kansen opleveren.

Ontdek de kansen tijdens de Collegetour Circulariteit

Hoe maak je van circulair ondernemen een verdienmodel? Op woensdag 18 november 2026 organiseert RIVU vanuit Grote Oogst de Collegetour Circulariteit. Ontdek hoe andere ondernemers nieuwe kansen creëren door slimmer om te gaan met grondstoffen, materialen en reststromen.

Benieuwd wat circulariteit jouw bedrijf kan opleveren? Meld je aan voor de Collegetour Circulariteit op 18 november.